أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى

310

فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )

پدر بزرگوار برطبق « إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ » « 1 » معتقدان آن شيوه را به همان قاعده راهنمون بود و چون چند كوج از بغداد درگذشت ، امير نجم الدّين مسعود جيلانى 37 كه از وفور استحقاق منصب نيابت و وكالت به فرّ وجود باجودش خجسته [ 397 ] مبانى مىنمود به اتّفاق حسين بيك لله و بيرام بيك قرامانى متوجّه لرستان گشتند . بعد از آنكه به عرض نوّاب رسيد كه ملك رستم كه والى آن جماعت است به قدوم انقياد راه خدمتكارى و اعتقاد نمىسپارد و خود را به رأسه حاكمى پنداشته سر استعلاء از حلقهء انالا غيرى برآورده و در حقّ رعاياى خود نيز همّت بر تعدّى و ظلم مىگمارد . بنابرآن دواعى عدالت باعث دفع شرّ او گشته آن جماعت را فرستادند تا او را اختيارا لصلح با اضطرارا لحرب ، در دايرهء مطيعان اين درگاه منخرط سازند . و چون آن جمع متوجّه لرستان گشتند ، در همان منزل بارگى عزيمت همايون را سبك‌سرى دليل گشته شبديزى گرم‌خيز به رسم ايلغار احضار كرده لشكريان به تمام در ركاب شاه گردون غلام عازم حويزه شدند و از حدود بغداد در اوقات هفته حوالى حويزه مستقرّ اورنگ شاهى شد . و چون فرقهء مشعشع آنجا بودند به اقدام مجادله پيش آمده با مقدمهء لشكر شاهى كه عالم را مدار دين‌پناهى بود آغاز محاربه نمودند و به اندك فرصتى اكثر ايشان عرضهء تيغ بىدريغ غازيان گشته ، عرصهء حيات را باز پرداختند و صوفى صفت نه به اختيار بر وجه اضطرار ، نصيحت « موتوا قبل ان تموتوا » « 2 » را پيرايهء روزگار ساخت . و چون حويزه « 3 » در حوزهء تسلّط و حيطهء تسخير درآمد ، يكى از امراء را به رسم داروغگى حاكم آنجا كرده متوجّه ديسفول « 4 » كه آن نيز از مشاهير بلاد آن ممالك است گشته ، آن نيز بىدرد سرنيزه و آمد شد [ 398 ] شمشير در دايره تملّك درآمده شخصى كه از قبل والى به كوتوالى قلعهء آن مشغول بود كفن در گردن و شمشير حمايل قبول عذر جرايم را از وفور

--> ( 1 ) . زخرف ( 43 ) آيهء 22 . « پدرانمان را بر آيينى يافتيم و ما از پى آنها مىرويم » . ( 2 ) . امثال و حكم ، ج 4 ، ص 1753 ؛ خزينة الامثال ، ص 194 ، پيش از مردن ، شما بميريد . ( 3 ) . حويزه - هويزه : بخش شهرستان دشت ميشان ، كنار مرز عراق در 40 كيلومترى سوسنگرد واقع است . در همين محلّ بود كه شاه اسماعيل در سال 914 ه . ق مشعشعيان را مغلوب نمود . ( 4 ) . ديسفول - دزفول : در استان خوزستان بر ساحل چپ رود دز واقع است .